Drie Groningse bedrijven – Ten Kate Vetten, HVE Production Technologies en Kleinstesoepfabriek – hebben samen een doorbraak gerealiseerd in circulaire voedselproductie. Binnen het Sonibone-project is het gelukt om uit kippenbotten een smaakvol, hoogwaardig en gezond collageenproduct te winnen met behulp van ultrasone extractietechnologie. Een techniek die in de voedingsindustrie tot nu toe zeer beperkt werd toegepast.
Van traditionele bouillon naar innovatieve extractie
Bouillon is jarenlang een belangrijk onderdeel geweest van ons voedingspatroon. “In de botten zitten veel waardevolle voedingsstoffen – mineralen zoals calcium, fosfor en magnesium, sporenelementen zoals zink, ijzer en selenium en collageen dat aminozuren bevat – die elkaar ook ondersteunen.” vertelt diëtiste Evelien Wijma. Toch is die waarde ervan de laatste jaren wat naar de achtergrond verdwenen. Mickel Hansen legt uit: “We zijn vergeten hoe belangrijk die natuurlijke voedingsstoffen uit botten zijn die vrijkomen als je er bouillon van trekt. In de kant-en-klare bouillons die we de laatste 15 jaar gebruiken zit enorm veel zout. Dat verhoogt de bloeddruk en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten, nierschade en botontkalking. Wij proberen een tegenhanger te maken tegen die zoutextracten.” Die zoektocht naar een gezonder alternatief bracht de partners bij een innovatieve oplossing: ultrasone extractietechnologie. Dat vroeg om samenwerking tussen bedrijven met verschillende expertises.
Samenwerking als sleutel tot innovatie
“Voor een innovatieproject is het belangrijk dat je een persoonlijke klik hebt,” begint Gerard van Eerden, Business Developer bij Ten Kate Vetten en projectleider van Sonibone. “Openheid en transparantie zijn essentieel om samen te werken.” Mickel Hansen, mede-oprichter van HVE Production Technologies, vult aan: “Onze achtergronden, kennis en vaardigheden zijn complementair. Wij kijken naar functionaliteit en productie, Kleinstesoepfabriek focust op goed voeden, smaak en de wensen vanuit de markt, en Ten Kate kijkt juist naar de grondstoffen en hoe we die kunnen verwaarden.”
Michel Jansen, eigenaar van Kleinstesoepfabriek, ziet die samenwerking als cruciaal: “Als klein MKB-bedrijf kun je alleen maar vooroplopen door innovatie. Dit project laat zien hoe verbinding tussen verschillende inzichten en expertises leidt tot echte doorbraken.”
Waarom ultrasone extractietechnologie?
Om die tegenhanger voor te zoute bouillons te realiseren, koos het team voor ultrasone extractie. “Het doel was meer elektrificeren en minder energie-intensieve processen,” legt Hansen uit. “We wilden een beter product maken op een duurzame manier. Deze technologie creëert microbubbels die imploderen met enorme kracht, waardoor het extractieproces veel efficiënter verloopt.”
Jansen benadrukt dat duurzaamheid en energie efficiëntie voor zijn bedrijf zeer belangrijk is: “We hebben meer dan 600 zonnepanelen, en om die reden was het verduurzamen van het proces een belangrijk uitgangspunt.”
En die aanpak levert opvallende resultaten op. “We realiseren nu 15 tot 20 procent hogere opbrengst, vertelt Hansen. “Daarnaast trekken we nu een bouillon in 12,5 uur, terwijl dat voorheen 72 uur duurde. Ook de energiebesparing is groot: we werken op 80 graden in plaats van 100 graden, en die warmte komt uit restwarmte. Zo hebben we een veel hoger rendement.” Maar het gaat niet alleen om efficiëntie, het gaat om wat je ermee kunt maken.
Van bot tot smaakvol product
Het eindproduct van Sonibone is een smaakversterkende toevoeging van kipcollageen – een maaltijdverrijker die umami of wel hartigheid en extra voedingstoffen toevoegt aan maaltijden. “Bij eten begint alles met smaak,” zegt Jansen. “Dit poeder geeft hartigheid, verhoogt de smaak intensiteit en bevat een hoog gehalte aan hoogwaardig collageen.”
Diëtiste Wijma ziet ook de gezondheidswaarde: “Het is een verrijking van smaak én functionaliteit, en je haalt meer voedingsstoffen uit dezelfde grondstoffen.” van Eerden vult aan: “Die combinatie – smaakvol én gezond – zie je niet vaak. Vaak is het óf te zout óf te zoet.”
Jansen legt uit waarom umami zo belangrijk is: “Het stimuleert ook speekselproductie, wat helpt bij het verteringsproces. Oudere mensen maken minder speeksel aan en ervaren daardoor minder smaak, wat vaak leidt tot ondervoeding. Dit product kan daarbij helpen.”
Volledig circulair en klaar voor de toekomst
Het project is niet alleen innovatief, maar ook volledig circulair. “Van de reststromen maken we ingrediënten voor de petfood en hondenkoekjes van 100% kip,” vertelt van Eerden. “Zo hebben we geen afval. Zelfs de rest van de reststromen wordt verwaard.”
De partners kijken nu vooruit. “We willen deze gezonde en duurzame smaakversterker – we noemen dat condiment in het vakjargon – goed neerzetten en op de markt brengen,” zegt Jansen. “We moeten nog keuzes maken over de verpakking, maar daarna willen we het product op de markt lanceren.” Hansen voegt toe: “Ook hebben we veel geleerd over de technologie en weten nu beter wat ultrasound doet en kan. Dat is waardevol voor toekomstige toepassingen.”
Fascinating stimuleert samenwerking in voedselketens
Het open innovatieprogramma Fascinating in Groningen voor een gezond en duurzaam voedsel- en landbouwsysteem, werkt aan de doelstelling ‘meer gezondheid per hectare’. Het Sonibone-project is daar een goed voorbeeld van. Het laat zien hoe samenwerking en pionieren binnen voedselketens kunnen leiden tot echte doorbraken. Dankzij de ruimte om te experimenteren binnen het Fascinating-programma konden deze bedrijven een innovatie realiseren die ook in andere toepassingen navolging zal krijgen.
Klik hier voor meer informatie over samenwerken met Fascinating.
