Wat we eten, heeft grote invloed op ons dagelijks leven. Op onze gezondheid, op de toekomst van boeren en op de kracht van onze regio. Tegelijkertijd zien we dat ongezonde voeding bijdraagt aan stijgende zorgkosten, dat de landbouw voor grote veranderingen staat en dat Noord‑Nederland steeds afhankelijker wordt van wereldwijde voedselketens. Dat maakt ons kwetsbaar. Door de productie en consumptie van voedsel weer dichter bij elkaar te brengen, kunnen we die ontwikkeling keren. Zo werken we aan een voedselsysteem dat goed is voor boeren, voor de regionale economie en voor de gezondheid van inwoners.
Wat verstaan wij onder een regionale keten?
De vraag naar gezond en gevarieerd lokaal geproduceerd voedsel groeit. Dit biedt grote kansen voor Noord-Nederland om meer eigen voedsel te produceren, nieuwe ketens te versterken en een toekomstbestendige voedselregio te worden.
De regio definiëren we als de drie noordelijke provincies: Friesland, Groningen en Drenthe, waar de nadruk op de provincie Groningen ligt. In dit gebied wordt voedsel geteeld, verwerkt en gegeten. De keten is kort, maar tegelijk professioneel en grootschalig. Het gaat dus niet alleen om kleinere initiatieven, zoals tuinderijen en voedselbossen, maar juist ook om grotere bedrijven zoals akkerbouwers en veehouderijen die een deel van hun producten direct aan de regio leveren.
Onze ambitie
Fascinating, gemeente Groningen en Provincie Groningen bouwen een regionale keten waarin het verdienvermogen eerlijk verdeeld wordt, gezonde voeding voor iedereen beschikbaar is en risico’s evenwichtiger verdeeld zijn over de verschillende ketenpartijen. We willen boeren de ruimte geven om toekomstbestendig te werken, met een stabielere markt en minder afhankelijkheid van externe factoren. Ons doel is dat gezonde producten van een gezonde bodem steeds meer uit Noord-Nederland komen. Dit versterkt de economie en draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van inwoners.
Hoe ziet een gezond regionaal voedselsysteem eruit?
Een gezond regionaal voedselsysteem begint bij een gezonde bodem en een landbouw die werkt mét de natuur. Het systeem maakt gebruik van slimme logistiek en overslagpunten, zodat producten efficiënt en duurzaam bij inwoners terechtkomen. Stad en platteland worden sterker met elkaar verbonden, doordat zowel productie als consumptie in dezelfde regio plaatsvinden. De druk op internationale voedselstromen neemt af, waardoor voedselzekerheid toeneemt. Er is altijd voldoende, veilig en gezond voedsel beschikbaar waarvan de kwaliteit en traceerbaarheid helder is. Zo zorgen we dat er altijd eerlijke voeding op ons bord ligt. Binnen dit systeem werken ketenpartners samen en worden zij eerlijk beloond voor hun bijdrage.
De boeren
Boeren vormen de basis van een gezonde korte keten. Zij werken aan duurzame teeltmethoden zoals strokenteelt en natuur inclusieve veehouderij. Ook spelen voedselbossen en tuinderijen een steeds grotere rol, omdat ze voedselproductie combineren met natuur, recreatie en educatie. De aandacht voor een gezonde bodem is een belangrijk onderdeel van de visie van Fascinating. Deze aanpak helpt niet alleen de natuur vooruit, maar biedt boeren ook nieuwe kansen om zich te ontwikkelen.
Bovendien profiteren boeren van een eerlijkere prijs, minder risico’s en meer afzetmogelijkheden. Ook krijgen zij in een korte keten vaak meer regie, doordat ze soms meerdere rollen kunnen vervullen, zoals verwerken of direct verkopen. Dat maakt hun bedrijf sterker en toekomstbestendiger.
De verwerkers
Verwerkers spelen een belangrijke rol door regionale producten te verwerken tot hoogwaardige ingrediënten en consumentenproducten. Ze zorgen voor kwaliteit, voedselveiligheid en continuïteit. Door de regionale afzet worden transportlijnen korter en ontstaan kansen voor innovatie in verwerking, bewaring en logistiek. Binnen een regionale keten is er altijd een centrale plek – de “hub” – waaruit de producten naar de samenleving worden gebracht.
Retail en horeca
Supermarkten, horeca en andere inkooporganisaties kunnen het verschil maken door regionale producten zichtbaar en aantrekkelijk aan te bieden. Zo ontstaat er meer vraag, en daarmee een stabielere keten. Voor deze partijen biedt dit de kans om zich te onderscheiden met een transparant en eerlijk aanbod dat rechtstreeks uit de regio komt.
De consument
Consumenten profiteren van verser en gezonder voedsel, zowel dierlijk als plantaardig. Ze weten waar hun eten vandaan komt, wat zorgt voor vertrouwen en het maken van bewustere keuzes. Door het kopen van regionale producten, leveren zij een directe bijdrage aan de lokale economie en een duurzamere manier van voedsel produceren en consumeren.
Impact op samenleving en regio
Een sterke regionale keten versterkt de regionale economie doordat geld lokaal blijft circuleren. Dit leidt tot meer welvaart en werkgelegenheid. De regio wordt ook minder afhankelijk van wereldwijde voedselstromen, waardoor de voedselzekerheid toeneemt. Daarnaast verbetert de gezondheid van inwoners dankzij hoogwaardige voeding en het maken van bewustere keuzes. Dit versterkt de verbinding tussen stad en platteland.
Doordat risico’s eerlijker verdeeld worden, ontstaat er voor boeren en andere ketenpartners meer zekerheid. Tegelijkertijd zorgt de keten voor een stabiele, duurzame afzetmarkt, waardoor bedrijven in Noord-Nederland kunnen groeien en zich kunnen ontwikkelen.
Ook kennisinstellingen, scholen en zorgorganisaties worden actief betrokken, bijvoorbeeld via educatie, onderzoek en gezonde maaltijden. Dit maakt het systeem nog veerkrachtiger en toekomstbestendiger.
Projecten die bijdragen aan deze beweging
Onze visie krijgt al vorm in verschillende projecten, zoals Pulsating waarin de hele keten samenwerkt aan de regeneratieve teelt van eiwitrijke gewassen. Ook het project 100 hectare regeneratief is een goed voorbeeld. Hier wordt gewerkt samen met boeren aan een gezonde bodem en toekomstbestendige landbouw. Tot slot, draagt het Convenant Gezond Eten uit de Omgeving bij aan deze visie doordat organisaties samen inzetten op regionale en gezonde voeding.
Doe mee: sluit je aan bij de beweging ‘Gezond eten uit de omgeving’
Bedrijven, organisaties en ondernemers zijn van harte welkom om zich aan te sluiten bij deze beweging. Dat kan al door een eerste stap te zetten, bijvoorbeeld door regionaal in te kopen voor de eigen catering, of door mee te doen aan projecten die de regio versterken. Samen bouwen we aan een korte keten die goed is voor mens, natuur en economie, en maken we gezond eten uit onze eigen omgeving vanzelfsprekend.
Boeren, telers, voedselverwerkers, horecaondernemers en retailers die in Groningen willen werken aan korte ketens kunnen contact opnemen met Irene van Wijhe via 06-22121975 of i.vanwijhe@nmfgroningen.nl
