Met de Groningse pioniersgeest innoveren in agrofood
De Groningse pioniersgeest is al eeuwen een drijvende kracht achter het succes van landbouw, agrarisch ondernemerschap en voedselinnovatie in deze provincie. Binnen het open innovatieprogramma Fascinating werken boeren, (MKB-)bedrijven en kenniscentra nauw samen aan het doel van ‘meer gezondheid per hectare’. Door anders te kijken naar landbouw, voeding en samenwerking in de keten, creëert Fascinating nieuwe perspectieven voor boeren, vernieuwende producten voor consumenten en duurzame groei voor de regionale economie.
Landbouw is voor Groningen altijd belangrijk geweest. Dat gaat veel verder dan het economische belang. Het gaat ook om historisch besef en culturele identiteit. Eerst was er veen, zand en klei. Met hard werken, pioniersgeest en vakmanschap maakten vroege generaties Groningers daar een vruchtbare akkerbouwregio van. Granen, aardappelen, suikerbieten en strokarton gingen al lang geleden naar alle windstreken via wegen en kanalen. Landbouw en de bijbehorende pioniersgeest vormen al eeuwenlang een onlosmakelijk onderdeel van het Groningse DNA.
Tegenwoordig levert het Groningse agrocluster met ca. 2.500 boerderijen en tal van bedrijven in voedselverwerking, distributie, handel en toelevering, enkele tienduizenden banen op. Het is niet alleen de ruggengraat van de lokale economie en een bron van voedsel en bijproducten met een substantiële meerwaarde. De landbouw zorgt ook voor een aantrekkelijk en vitaal platteland en landschap waar alle Groningers kunnen recreëren en van genieten.
Perspectief voor de landbouw
Voor de provincie Groningen staat het streven naar een ‘perspectiefvolle landbouw’ in 2035 – met groeipotentieel – voorop. Daarbij ligt de focus op hoogwaardig en gezond voedsel, groene grondstoffen voor de bouw en industrie en toepassing van duurzame landbouwmethoden. Het behoud van het inkomensperspectief van de boeren staat daarbij centraal, want geen boeren, is ook geen voedsel.
“Waarde in de voedingsketen ontstaat wanneer gezondheid en smaak samenkomen”
Die ambities krijgen sinds 2021 concreet vorm binnen Fascinating. Dit open, ketenbrede innovatieprogramma is onderdeel van het Nationaal Programma Groningen en werkt aan een toekomstbestendige agrofoodsector, met oog voor gezondheid en leefbaarheid in de provincie. Fascinating-directeur Tjeerd Jongsma: “Mijn passie voor gezonde voeding vormt de basis voor Fascinating. Ik geloof dat echte waarde in de voedingsketen ontstaat wanneer gezondheid en smaak samenkomen. Door de keten anders in te richten, creëren we waarde voor de consument, versterken we het verdienvermogen van boeren en leveren we een positieve bijdrage aan de maatschappij. Dat kan alleen met een holistische blik op landbouw, voeding en regionale economie”.
Een uniek agrofood consortium
In vijf jaar tijd is met Fascinating een uniek agrofood consortium ontstaan dat innovatie structureel organiseert. Het programma beschikt over een heldere visie, een meerjarige aanpak en stevige cofinanciering vanuit de provincie, het Nationaal Programma Groningen en de aangesloten bedrijven.
Grote landbouwcoöperaties zoals Avebe, Cosun, FrieslandCampina en Agrifirm legden samen met Rabobank, Gasunie en LTO Noord en honderd agrarische bedrijven het fundament voor Fascinating. Praktijknetwerken van boeren, SPNA proefboerderijen en kennisinstellingen zoals Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en Van Hall Larenstein voegen daar diepgaande kennis en technologische expertise aan toe. Inmiddels zijn ook Vreugdenhil Dairy Foods en een snelgroeiende groep van midden- en kleinbedrijven (MKB) aangesloten.
Die samenwerking vertaalt zich in uiteenlopende innovaties: van hybride producten op basis van melk en planten en verbeterd mosterdzaad voor lokale streekproducten tot zaaigoed voor Oekraïense boeren en zeewier als kansrijke voedselbron, geteeld in industrieel restwater op Groningse bodem.
Kansen voor Groningen
Volgens Jongsma treedt voor Fascinating een nieuwe fase aan. Het consortium groeit uit tot een innovatieve agrofood-beweging die steeds meer MKB-bedrijven aantrekt, op zoek naar samenwerking met boeren, bedrijvenpartners en nieuwe kansen in de markt. Allemaal willen en durven ze het anders en toekomstbestendiger te doen. Jongsma: “Dankzij de groeiende betrokkenheid van de MKB-bedrijven is innovatie inmiddels zichtbaar en voelbaar tot in de haarvaten van het Groningse platteland en landschap. We zien het MKB en de lokale agroketens als de motor van de regionale economie. Een goede zaak, want hier liggen veel kansen voor Groningen. Het staat anderen uiteraard vrij om met ons mee te doen. Fascinating startte in Groningen, maar de impact van het programma, de kansen en spin-off zijn uiteraard grenzeloos.”
Het originele artikel werd gepubliceerd op ZakenNN i.s.m. NoordZ met een advertentie in het Dagblad van Het Noorden, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad.